رادیوداروی 18F-florbetapir برای تشخیص بیماری آلزایمر

رادیوداروی ¹⁸F-florbetapir برای تصویربرداری از پلاک های β آمیلوئید در تشخیص بیماری آلزایمر  با استفاده از PET/CT

رسوب خارج سلولی پپتیدهای آنتی‌بادی (یا پلاک‌ها) یکی از نشانه‌های پاتولوژیک بیماری آلزایمر است. توسعه اخیر ردیاب‌های تصویربرداری مولکولی که به پلاک‌های آنتی‌بادی در مغز متصل می‌شوند، تشخیص رسوب پلاک آنتی‌بادی را در داخل بدن با استفاده از تصویربرداریPET  امکان‌پذیر کرده است. تشخیص غیرتهاجمی رسوب آنتی‌بادی می‌تواند به طور بالقوه به تشخیص و مدیریت بهتر بیماران مبتلا به زوال شناختیِ مشکوک به اختلالات عصبی کمک کند. علاوه بر این، تأیید وجود رسوب آنتی‌بادی در بین افراد و نظارت بر تغییرات رسوب آنتی‌بادی ممکن است در مداخلات درمانی که به طور خاص برای حذف رسوبات آنتی‌بادی از مغز طراحی شده‌اند، حیاتی باشد.

آلزایمر شایع‌ترین نوع زوال عقل و یک بیماری نورودژنراتیو است که با مجموعه‌ای از علائم بالینی از کاهش حافظه کوتاه‌مدت یا عملکرد اجرایی گرفته تا تغییرات رفتاری، از دست دادن زبان، ناتوانی در صحبت کردن، اختلال در عملکرد روانی-اجتماعی و در نهایت مرگ مشخص می‌شود. نشانه‌های این بیماری با تغییرات نوروپاتولوژیک از جمله تشکیل پلاک‌های فراوان آنتی‌بادی و گره‌های نوروفیبریلاری پروتئین تائو فسفریله شده تعریف شده‌اند. فرض بر این است که چنین تجمعات پروتئینی باعث تحریک یا ناشی از سایر فرآیندهای پاتولوژیک مشاهده شده در آلزایمر، از جمله التهاب، اختلال عملکرد سیناپسی، قطع ارتباط عصبی و از دست دادن نورون‌ها می‌شوند. با این حال، پاتوژنز دقیق آلزایمر و تغییرات پاتولوژیک هنوز موضوع بحث و بررسی جدی است.

از سال ۲۰۱۵، رادیوداروی ¹⁸F-florbetapir برای تصویربرداری از پلاک‌های آمیلوئید توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده و آژانس دارویی اروپا تأیید شده‌است.

رادیوداروی ¹⁸F-florbetapir برای تصویربرداری از مغز با استفاده از دستگاه PET/CT جهت برآورد تراکم پلاک‌های β آمیلوئید در بیماران بالغ با اختلال شناختی که در حال ارزیابی برای بیماری آلزایمر و سایر علل کاهش شناخت هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. نتیجه منفی در این اسکن نشان‌دهنده وجود پلاک‌های کم یا غیرفعال است و احتمال اینکه اختلال شناختی بیمار ناشی از آلزایمر باشد را کاهش می‌دهد. نتیجه مثبت در اسکن PET با رادیوداروی ¹⁸F-florbetapir نشان‌دهنده وجود پلاک‌های آمیلوئید متوسط تا فراوان است؛ بررسی‌های نوروباتولوژیکی نشان داده است که این پلاک‌ها در بیماران مبتلا به آلزایمر وجود دارد، اما ممکن است در بیماران مبتلا به سایر انواع بیماری های عصبی و همچنین در سالمندان نیز مشاهده شود. بنابراین اسکن PET/CT با رادیوداروی ¹⁸F-florbetapir می تواند به عنوان یک ابزار کمکی در ارزیابی‌های تشخیصی زودهنگام بیماری آلزایمر مورد استفاده قرار گیرد.

در تصویر نمونه‌ای از اسکن‌های منفی و مثبت نشان داده شده است. تصویر الف درجات مختلفی از کنتراست طبیعی خاکستری-سفید (منفی) و تصویر ب نمونه‌ای که در آن کنتراست خاکستری-سفید از بین رفته است (مثبت) را نشان می‌دهد. فلش‌ها در شکل الف به کنتراست طبیعی حفظ‌شده بین ماده خاکستری و سفید با فعالیت رادیواکتیویته کمتر در قشر مغز نسبت به ماده سفید مجاور اشاره دارند، در حالیکه فلش‌ها‌ی شکل ب نواحی کاهش یافته در کنتراست بین ماده خاکستری-سفید با فعالیت رادیواکتیویته افزایش‌یافته در قشر مغز را نشان می‌دهند. این عامل احتمال اینکه اختلال شناختی بیمار ناشی از آلزایمر باشد را افزایش می‌دهد.